Το πρόστιμο Meta Ιταλία ύψους 805 εκατ. ευρώ αποτελεί την τελευταία μεγάλη κύρωση για την εταιρεία στην Ευρώπη. Η ιταλική αρχή προστασίας δεδομένων (Garante) έκρινε ότι η εφαρμογή Facebook για Android είχε πρόσβαση στις φωτογραφίες, τα βίντεο και τα σχετικά μεταδεδομένα των χρηστών χωρίς τη ρητή συγκατάθεσή τους. Η Meta ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει κατά της απόφασης.
Πρόστιμο Meta Ιταλία: η λειτουργία που βρέθηκε στο στόχαστρο
Η υπόθεση αφορά μια λειτουργία του Facebook για Android που προτείνει στους χρήστες φωτογραφίες και βίντεο από τη συλλογή του κινητού τους, ώστε να τα δημοσιεύσουν. Σύμφωνα με την Garante, η λειτουργία ήταν ενεργοποιημένη από προεπιλογή και διέθετε πρόσβαση στο υλικό της συσκευής χωρίς σαφή και ειδική έγκριση.
Το βασικό πρόβλημα, όπως το περιγράφει η αρχή, είναι ο τρόπος που ζητείται η άδεια. Η εφαρμογή ζητά πρόσβαση στη συλλογή μέσω ενός ενιαίου αιτήματος που καλύπτει ολόκληρη την εφαρμογή και περισσότερες λειτουργίες με διαφορετικούς σκοπούς. Μια γενική ειδοποίηση για την ενεργοποίηση άλλων λειτουργιών εμφανίζεται πρώτη, αλλά δεν γίνεται σαφές στον χρήστη ότι ενεργοποιεί και τις προτάσεις από τη συλλογή.
Μια τέτοια άδεια, όταν δοθεί πλήρως, επιτρέπει στην εφαρμογή να διαβάζει ολόκληρο το φωτογραφικό αρχείο του κινητού, συνήθως σε συνεχή βάση. Ούτε ο χρήστης ούτε η αρχή μπορούν να ελέγξουν ποιες πληροφορίες χρησιμοποιούνται πραγματικά.
Η νομική βάση της απόφασης
Η Garante διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 122 του ιταλικού Κώδικα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, που ενσωματώνει στο ιταλικό δίκαιο την ευρωπαϊκή οδηγία ePrivacy. Ο κανόνας αντιμετωπίζει το κινητό ως μέρος της ιδιωτικής ζωής του ατόμου. Έτσι, κάθε πρόσβαση στα δεδομένα που αποθηκεύονται σε αυτό απαιτεί ελεύθερη και ενημερωμένη συγκατάθεση, ανεξάρτητα από το αν τα δεδομένα αποστέλλονται κάπου ή αν προκύπτει βλάβη.
Γιατί δεν αρμόδια η Ιρλανδία
Η Meta υποστήριξε ότι την υπόθεση έπρεπε να χειριστεί η ιρλανδική αρχή προστασίας δεδομένων. Η Garante απέρριψε το επιχείρημα, επειδή οι κανόνες ePrivacy δεν προβλέπουν μηχανισμό «μίας στάσης» (one-stop-shop).
Τι πρέπει να αλλάξει η Meta και πώς υπολογίστηκε το πρόστιμο
Η εντολή της αρχής προβλέπει συγκεκριμένες προθεσμίες:
- Εντός 60 ημερών, η εταιρεία πρέπει να ζητά συγκατάθεση με χωριστό, ειδικό αίτημα για τη λειτουργία, εξηγώντας τον σκοπό της, ότι έχει πρόσβαση στη συλλογή και πώς απενεργοποιείται.
- Εντός 60 ημερών, η λειτουργία πρέπει να είναι απενεργοποιημένη από προεπιλογή, ακόμη και για όσους έχουν ήδη δώσει την άδεια.
- Εντός 30 ημερών, η Meta οφείλει να ενημερώσει την αρχή για τις ενέργειες που ξεκίνησε και εντός 90 ημερών για τα μέτρα που έλαβε.
Αν χαθεί η προθεσμία των 60 ημερών, η λειτουργία δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί για κανέναν χρήστη χωρίς έγκυρη συγκατάθεση.
Το πρόστιμο ισοδυναμεί περίπου με το 0,47% του παγκόσμιου τζίρου του ομίλου. Η αρχή έλαβε υπόψη τον μεγάλο αριθμό των ενδιαφερομένων, περίπου 20 εκατ. χρήστες Android στην Ιταλία, καθώς και τη διάρκεια της παράβασης. Η λειτουργία διατίθεται από το 2023 και, σύμφωνα με την αρχή, η παράβαση συνεχίζεται για όσους δεν έχουν ενημερώσει την εφαρμογή ή έχουν ήδη δώσει την άδεια. Επιβαρυντικά λειτούργησαν μια απόφαση του 2019 εις βάρος της εταιρείας και η περιορισμένη συνεργασία στην έρευνα. Υπέρ της εταιρείας ελήφθησαν οι αλλαγές που έκανε μετά την καταγγελία, τις οποίες όμως η αρχή έκρινε καθυστερημένες και περιορισμένες σε όσους ενημερώνουν την εφαρμογή.
Η θέση της Meta και τα ανοιχτά ζητήματα
Εκπρόσωπος της Meta, σύμφωνα με το Reuters, χαρακτήρισε το πρόστιμο «δυσανάλογο». Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η λειτουργία δουλεύει μόνο αφού ο χρήστης δώσει άδεια στη συσκευή του και ότι μπορεί να την αλλάξει οποτεδήποτε από τις ρυθμίσεις.
Η έρευνα, που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025 έπειτα από καταγγελία της ομάδας προστασίας καταναλωτών Centro Tutela Consumatori Utenti του Μποτσάνο, δεν εξέτασε αν το περιεχόμενο της συλλογής χρησιμοποιήθηκε για εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Η Meta το αρνείται. Η Garante ενδέχεται να εξετάσει ξεχωριστά μια νεότερη λειτουργία, που παρουσιάστηκε φέτος και επιτρέπει την επεξεργασία περιεχομένου της συλλογής στο cloud.
Τι διδάσκει το περιστατικό
Η υπόθεση δείχνει ότι μια τεχνικά «νόμιμη» άδεια του λειτουργικού συστήματος δεν αρκεί ως συγκατάθεση. Όταν ένα αίτημα καλύπτει πολλές λειτουργίες με διαφορετικούς σκοπούς, ο χρήστης δεν γνωρίζει τι εγκρίνει. Για τις εταιρείες, το μήνυμα είναι ότι η ειδική και σαφής ενημέρωση, με απενεργοποιημένες από προεπιλογή λειτουργίες, αποτελεί νομική απαίτηση και όχι απλώς καλή πρακτική. Για τους χρήστες, οι άδειες πρόσβασης σε φωτογραφίες είναι ευαίσθητο ζήτημα ιδιωτικότητας.
Τι πρέπει να κάνετε
- Ελέγξτε στις ρυθμίσεις του Android ποιες άδειες έχει η εφαρμογή Facebook και περιορίστε την πρόσβαση στα πολυμέσα όπου δεν είναι απαραίτητη.
- Απενεργοποιήστε μέσα στην εφαρμογή τις ρυθμίσεις που προτείνουν περιεχόμενο από τη συλλογή του κινητού σας, όπως συμβούλευσε η ιταλική οργάνωση καταναλωτών.
- Ενημερώνετε τακτικά τις εφαρμογές σας και διαβάζετε προσεκτικά τα αιτήματα αδειών πριν τα αποδεχτείτε.
- Αν διαχειρίζεστε εφαρμογές, ζητάτε συγκατάθεση ξεχωριστά για κάθε λειτουργία και διατηρείτε απενεργοποιημένες από προεπιλογή όσες αγγίζουν προσωπικά δεδομένα.
- Ελέγχετε περιοδικά τις ρυθμίσεις απορρήτου, ιδίως μετά από μεγάλες ενημερώσεις ή νέες λειτουργίες.
Πηγή: The Hacker News

