Η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι η ρωσική παραπληροφόρηση επανέρχεται δυναμικά ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, με στόχο να πλήξει το Δημοκρατικό Κόμμα και να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Την εκτίμηση διατύπωσαν δύο ανώτεροι Δημοκρατικοί βουλευτές, μετά από ενημέρωση για μια διαβαθμισμένη αξιολόγηση των υπηρεσιών πληροφοριών που κοινοποιήθηκε πρόσφατα στο Κογκρέσο.
Ρωσική παραπληροφόρηση: τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση των υπηρεσιών πληροφοριών
Σύμφωνα με τον βουλευτή Jim Himes, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων, η Ρωσία «πετάει στο τραπέζι τα πάντα»: μηνύματα χάους, δυσπιστίας απέναντι στους θεσμούς και αμφισβήτησης των μηχανημάτων ψηφοφορίας. Στόχος, όπως είπε, είναι η καλλιέργεια αισθήματος αναρχίας.
Ο γερουσιαστής Mark Warner, αντιπρόεδρος της αντίστοιχης επιτροπής της Γερουσίας, υπογράμμισε ότι σε κάθε εκλογική περίοδο από το 2016 η Μόσχα διασπείρει παραπληροφόρηση εις βάρος των Δημοκρατικών, χαρακτηρίζοντάς το «πραγματολογικό δεδομένο». Και οι δύο φάνηκαν πιο επιφυλακτικοί ως προς το πόσο ρητές είναι οι ενέργειες του Κρεμλίνου. Άφησαν όμως να εννοηθεί ότι η αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία αξιοποιείται ως διχαστικό θέμα, όπως και στις ενδιάμεσες εκλογές του 2022.
Η αξιολόγηση αναφέρει επίσης ότι και η Κίνα δραστηριοποιείται ξανά με στοχευμένες προσπάθειες επιρροής, όπως και άλλες ξένες δυνάμεις, μεταξύ των οποίων το Ιράν και η Βόρεια Κορέα.
Επιρροή ναι, παρέμβαση στις κάλπες όχι
Το πιο καθησυχαστικό στοιχείο αφορά τις υποδομές των εκλογών. Οι δύο βουλευτές τόνισαν ότι η τελευταία ενημέρωση δεν δείχνει κάποια χώρα να επιδιώκει τη τεχνικά απαιτητική διείσδυση (hacking) σε εκλογικά συστήματα ή την άμεση νόθευση ψήφων. «Τίποτα δεν υποδεικνύει ότι υπάρχει είτε η ικανότητα είτε η πρόθεση για παρέμβαση, ενώ υπάρχει ένα αρκετά ισχυρό περιβάλλον επιρροής», δήλωσε ο Himes.
Γιατί η ρωσική παραπληροφόρηση δεν χρειάζεται hacking
Η διάκριση είναι σημαντική. Η επιρροή μέσω αφηγημάτων είναι φθηνότερη και πιο δύσκολο να αποδειχθεί από μια κυβερνοεπίθεση. Δεν χρειάζεται να αλλάξει μία ψήφο· αρκεί να κλονίσει την πίστη των πολιτών ότι η ψήφος τους μετράει σωστά.
Η εσωτερική διάσταση και τα σενάρια που εξετάζονται
Η εκτίμηση έρχεται σε κλίμα έντονης ανησυχίας Δημοκρατικών σε πολιτειακό και ομοσπονδιακό επίπεδο ότι ο πρόεδρος Donald Trump θα αξιοποιήσει παραπληροφόρηση και θεωρίες συνωμοσίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ημέρα των εκλογών. Σύμφωνα με την πηγή, οι φόβοι αυτοί υπάρχουν από τότε που ο Trump αρνήθηκε να αποδεχθεί την ήττα του το 2020. Μετά την επιστροφή του στο Οval Office προειδοποίησε ότι τα εκλογικά συστήματα είναι ευάλωτα σε ξένες παρεμβάσεις, έστειλε ομοσπονδιακούς πράκτορες να ελέγξουν τους εκλογικούς καταλόγους των πολιτειών και τοποθέτησε αρνητές των εκλογικών αποτελεσμάτων σε θέσεις υπουργικού επιπέδου.
Ο Himes ανέφερε ότι εργάζονται με την παραδοχή πως «θα χρησιμοποιηθούν όλα τα μέσα». Οι δύο βουλευτές θεωρούν πιθανό ότι ο πρόεδρος δεν θα αποδεχθεί ένα αποτέλεσμα που δεν τον ευνοεί και έχουν δοκιμάσει διάφορα σενάρια, από την αξιοποίηση μιας μεμονωμένης ή και κατασκευασμένης πληροφορίας έως την παρεμπόδιση της συγκρότησης του νέου Κογκρέσου τον Ιανουάριο.
Για να περιοριστεί ο κίνδυνος, ζήτησαν διαβεβαιώσεις από τον διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών Jay Clayton και τον διευθυντή της CIA John Ratcliffe ότι θα είναι διαθέσιμοι την ημέρα των εκλογών, αν διατυπωθούν αβάσιμοι ισχυρισμοί στα social media ή αλλού. Ακόμη κι αν οι συζητήσεις αφορούν διαβαθμισμένα στοιχεία, ο Himes σημείωσε ότι θα μπορεί τουλάχιστον να δηλώσει δημόσια ότι δεν υπάρχει ενημέρωση που να στηρίζει τις κατηγορίες. «Αυτό δεν τελειώνει την κρίση, αλλά είναι το πρώτο βήμα», είπε.
Η επιτροπή της Βουλής θα λάβει νέα ενημέρωση για την ασφάλεια των εκλογών την επόμενη εβδομάδα, έπειτα από πρωτοβουλία του προέδρου της, Rick Crawford. Ο Warner δήλωσε ότι η δική του επιτροπή θα πιέσει για αντίστοιχη κλειστή συνεδρίαση.
Τι διδάσκει το περιστατικό
Η εικόνα που περιγράφουν οι βουλευτές είναι διπλή: οι εκλογικές υποδομές δεν φαίνεται να βρίσκονται υπό άμεση τεχνική απειλή, όμως το πεδίο της πληροφορίας παραμένει πεδίο σύγκρουσης. Η εμπιστοσύνη στη διαδικασία γίνεται έτσι ο πραγματικός στόχος, είτε από ξένους παράγοντες είτε από εσωτερικές πολιτικές εντάσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δηλώσεις προέρχονται από μέλη του ενός κόμματος και αφορούν διαβαθμισμένη αξιολόγηση που δεν έχει δημοσιοποιηθεί, οπότε οι λεπτομέρειες δεν μπορούν να επαληθευτούν ανεξάρτητα.
Τι πρέπει να κάνετε
- Ελέγχετε την πηγή πριν μοιραστείτε μια ανάρτηση για εκλογές, ιδίως αν προκαλεί έντονο συναίσθημα ή πανικό.
- Ανατρέχετε σε επίσημες ανακοινώσεις των εκλογικών αρχών για την ψηφοφορία και τα αποτελέσματα, όχι σε ανώνυμους λογαριασμούς.
- Να είστε επιφυλακτικοί με ισχυρισμούς για «διαρροές» ή «μυστικές πληροφορίες» που δεν επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητα μέσα.
- Οι οργανισμοί και οι δημόσιες υπηρεσίες χρειάζονται έτοιμο σχέδιο επικοινωνίας για γρήγορη διάψευση ψευδών ισχυρισμών.
- Ενεργοποιήστε MFA στους λογαριασμούς σας, καθώς το phishing με πολιτικό θέμα είναι συνηθισμένη τακτική σε εκλογικές περιόδους.